De 'Brixmölle'


De Brixmölle is van oorsprong een korenmolen (type stellingmolen) en is gebouwd in 1849, in opdracht van de Boskampse zakenman Pijnappel ten behoeve van de Olster molenaar Gerhardus. Deze molenaar was getrouwd met Johanna Eijssink uit Wijhe. Vanaf 1854 zette deze Johanna, als weduwe van Gerhardus, samen met haar twee zonen, het molenaarsbedrijf voort. De gedenksteen, met het jaartal en haar naam op de buitenzijde van de stelling (die tevoorschijn kwam na het schoonspuiten van de molen in 2002), getuigt hiervan.

Rond 1900, toen de molen het eigendom was van C.H. Galenkamp, behoorde bij de molen op de Boskamp eens een grote schuur en een ruim woonhuis met tuin en boomgaard. Dit geheel omvatte een totale grootte van 3.795 aren. Echter, in het najaar van 1916 werd het volledige eigendom, ten gunste van de heer Galenkamp, op een veiling verkocht.

De toenmalige nieuwe eigenaar werd Gerrit Mentink.

Tot het begin van de jaren dertig is de windkorenmolen, met de stenen stelling en de houten opbouw en rondgang, in bedrijf geweest.

Na die periode zijn de wieken en de houten opbouw verwijderd en kreeg de stenen stelling een stenen opbouw van donkere bakstenen. De 'toren' die toen ontstond (met slechts ramen rondom in het deel van de stelling), kreeg de functie van een motorisch aangedreven maalderij.

In de jaren 50 en 60 werden aan de 'molen' verschillende ruimtes en een loods gebouwd. De maalderij werd een zaaddrogerij. Vanaf die tijd tot 1989 deed de molen dienst als een silo voor zaden. En in het grootst aangebouwde gedeelte werd een winkel gevestigd, de zaadhandel van de firma Harmelink. De overige zolders werden 'droogzolders' of werkruimtes.

Vanaf 1989 tot augustus 2000 onderging het complex opnieuw grote veranderingen. De toenmalige eigenaars, de heer Polhuijs en mevrouw van den Ouweland, achtereenvolgens restaurateur en stoffeerder van antieke meubelen, hebben de molen laten verbouwen tot een woonhuis. Allereerst werd al het 'ijzerwerk' van het gebouw verwijderd. Dit betrof onder andere de stalen constructie rondom de toren. Deze constructie was nodig om de muren te steunen, opdat de grote hoeveelheid aan zaden niet naar buiten geperst zou worden. Verder werden alle machines, lange stortkokers en silo's (ook houten), die zich in en aan het pand bevonden, weggenomen.

Vervolgens kreeg het gebouw er drie verdiepingen en rondom ramen bij.

Tegenwoordig telt de toren dan ook een begane grond en vier verdiepingen.

Alle andere ruimtes en de voormalige zaadwinkel werden werkplaatsen, opslagruimtes of kamers om zaag- en stofferingmachines e.a. neer te zetten.

Tenslotte is het leuk om te vermelden, dat Jan Hendrik Polhuijs zoveel mogelijk heeft geprobeerd om oude en verwijderde materialen te hergebruiken. Zo zijn bijvoorbeeld op de eerste verdieping de oorspronkelijke wiekbalken verwerkt tot plafondbalken. En van de wanden van de houten silo's zijn voor een deel verdiepingsvloeren gemaakt.

En vanaf het najaar van 2000 zijn wij aan de beurt, de familie Romkes.

Onmiddellijk na het verkrijgen van het eigendomsrecht is gestart met onze plannen. De toren is verder gemoderniseerd, afgewerkt en voorzien van meer warmtebronnen, een nieuwe keuken en nieuwe sanitaire voorzieningen. Dit alles in de trend van de nostalgische sfeer van het oude pand.

In 2009 zijn de functies van de gebouwen verlegd of eigenlijk voor een deel teruggebracht naar de oorspronkelijke staat. Want in de molen wordt opnieuw gewerkt.

Ons bedrijf RTO Totaal (met als onderdelen RTO Automatisering en RTO Pr en Publiciteit) houdt kantoor in de molen. De voormalige zadenwinkel en andere ruimtes zijn verbouwd tot ons woonhuis.

Hoe komt de molen aan zijn naam 'Brixmölle'?

De Brixmölle is gelegen in het huidige dorp Boskamp en behoort tot de gemeente Olst-Wijhe. Verder ligt Boskamp in een prachtig gedeelte van de provincie Overijssel, te weten Salland. 'Mölle' is dan ook het Sallandse woord voor 'molen'.

Maar waar komt het eerste deel van de naam, het woord 'brix', vandaan?

Het dorp Boskamp werd in voorgaande tijden 'Brechskamp', 'Birkeskamp' en als eerste 'Brikskamp' genoemd. De oudste geschriften van Brikskamp dateren uit 1401. Het betrof toen slechts de 'Brikskampsche Schouw', een 'Sallandsche landschouw' die uitkeek over de 'Soest- en Zandwetering' (watergangen die geïnspecteerd moesten worden).

Uit deze landschouw ontstond later 'De Brixkamp', een oud-adellijk goed, oftewel een havezate in het gebied 'Overwetering'. Zoals de tekening toont, zag de oorsprong van het dorp Boskamp eruit als een 17e eeuws, Oudhollands landhuis met trapgevel en kruisvensters. Met aan de voorzijde een plein en aan weerskanten bouwhuizen van arbeiders, zoals de gewoonte was bij dit type landhuizen. Ook, zoals gebruikelijk in die tijd, telde het huis een klok of uurwerk in een van de noktorentjes en was het omgeven met grachten en tuinen.

Kortom, na samenvoeging van een stukje historie van de omgeving en de mooie Sallandse streektaal, ontstaat op eenvoudige wijze een aannemelijke vertaling voor 'Brixmölle', namelijk 'Boskampse molen'!